Umowa renty


Działy   Wyszukaj

Marta Lampart

Renta to świadczenie pieniężne, które pozwala na zapewnienie uprawnionym podmiotom środków utrzymania. Może przyjmować też postać dochodu uzyskiwanego z posiadanego kapitału. Istnieją różne rodzaje rent, np. starcza (czyli emerytura) czy inwalidzka. Renta kształtowana jest na podstawie umowy cywilnoprawnej. Istnieją też renty pozaumowne. Świadczenie wynikające z umowy renty ma charakter ściśle osobisty . Każdy, komu przyznano jakikolwiek rodzaj renty, powinien posiadać na jej temat pewną elementarną wiedzę.

Przez umowę renty jedna ze stron zobowiązuje się względem drugiej do określonych świadczeń okresowych w pieniądzu lub w rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku (art. 903 KC). Świadczenie okresowe oznacza, że dana osoba co pewien czas otrzymuje rzecz będącą przedmiotem świadczenia.

Umowa renty może mieć charakter odpłatny i nieodpłatny. Jeżeli umowa renty charakteryzuje się odpłatnością (tzw. renta za wynagrodzeniem) to stosuje się do niej odpowiednio przepisy o sprzedaży (art. 906 § 1 KC), jeżeli nieodpłatnością (tzw. renta bez wynagrodzenia) to stosuje się odpowiednio przepisy o darowiźnie (art. 906 § 2 KC). W przypadku renty za wynagrodzeniem odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania podlega przepisom ogólnym zobowiązań (art.471 KC). Strona zobowiązana do przeniesienia własności rzeczy ponosi odpowiedzialność z tytułu rękojmi za wady fizyczne i prawne przedmiotu świadczenia wedle zasad obowiązujących przy sprzedaży . Przy rencie nieodpłatnej zobowiązany do świadczenia renty ponosi odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania według zasad określonych w przepisach o darowiźnie. Osoba ta będzie zobowiązana do naprawienia wynikłej szkody, jeżeli została ona wyrządzona umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.

Umowa renty zawierana jest na pewien okres czasu. To strony decydują na jak długo zawierają umowę renty. W przypadku renty dożywotniej świadczenie rentowne będzie uiszczane aż do śmierci osoby, której przyznano ten rodzaj renty. Jeżeli termin obowiązku świadczenia został ujęty w umowie to ustaje on z chwilą nadejścia oznaczonego terminu. Oczywiste jest, że obowiązek świadczenia wygasa w razie śmierci uprawnionego, wynika to z ściśle osobistego charakteru umowy renty. Umowa renty nieodpłatnej może wygasnąć przez odwołanie ze strony świadczącego rentę w przypadkach ustalonych przez Kodeks cywilny dla odwołania darowizn .

Strony powinny zawrzeć umowę renty na piśmie. Ta forma przewidziana jest tylko dla celów dowodowych (ad probationem) , niezachowanie jej nie wywołuje nieważności zawartej umowy. Istnieje wyjątek od tej regulacji w przypadku renty nieodpłatnej. Z uwagi na konieczność stosowania do niej przepisów o darowiźnie, świadczenie strony zobowiązującej się do świadczenia renty musi mieć formę aktu notarialnego (art. 906 § 2 w zw. z art. 890 § 1 KC). Z kolei jeżeli zawierana umowa renty za wynagrodzeniem ma postać przeniesienia własności nieruchomości to dla jej ważności wymagane jest zachowanie formy aktu notarialnego .

Terminy płatności renty ustalane są w umowie. Jeżeli w umowie inaczej nie oznaczono tych terminów to stosuje się następujące zasady: rentę pieniężną należy płacić miesięcznie z góry, natomiast rentę polegającą na świadczeniach w rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku należy uiszczać w terminach wynikających z właściwości świadczenia i celu renty (art. 904 KC). Jeżeli uprawniony do renty dożył dnia płatności z góry, to należy mu się całe świadczenie przypadające za dany okres. Renta płatna z dołu powinna być zapłacona za czas do dnia, w którym obowiązek ustał (art. 905 KC).

Do roszczeń o poszczególne świadczenia rentowne stosuje się przepisy ogólne Kodeksu cywilnego dotyczące przedawnienia świadczeń okresowych (art. 118 KC). Takie roszczenia przedawniają się z upływem 3 lat.

Regulację Kodeksu cywilnego dotyczącą renty stosuje się też w braku przepisów szczególnych do renty wynikającej ze źródeł pozaumownych (art. 907 § 1 KC). Tymi pozaumownymi źródłami prawa do renty są: jednostronne oświadczenia woli, przepisy ustawy np. art. 128 — 144 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, umowy inne niż umowa renty .

Data publikacji: 17-08-2004

<- Wróć do działu
Do góry